Татарстанда талпан активлыгы сезоны башланды: бөҗәк тешләүнең беренче очраклары теркәлгән инде

Татарстанда талпан активлыгы сезоны башланды: бөҗәк тешләүнең беренче очраклары теркәлгән инде

<div class="detail-picture"> <img src="https://kzn.ru/upload/iblock/0b7/0b73e1c6dafc25c5b3c4a72f3c777f80.jpg"> <p class="detail-picture__caption"> Денис Гордийко фотосы </p> </div> Татарстанда талпан тешләүнең беренче очраклары теркәлгән. Гомумән алганда, талпан энцефалитыннан табиблар 6 мең 427 кешегә прививка ясатырга планлаштыра – бүгенгә план 10% ка үтәлгән. Бу хакта «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгында инфекцияләрне профилактикалау чараларына багышланган матбугат конференциясендә хәбәр иттеләр. <p> </p> <p> </p> <p> Бу сезонда беренче талпан тешләү очрагы 25 мартта Биектау районында теркәлгән. Моннан тыш, Әлмәт, Азнакай, Яшел Үзән һәм Норлат районнарында яшәүчеләрдән медицина ярдәме сорап мөрәҗәгатьләр килгән. Зыян күрүчеләр арасында казанлы да бар, әмма белгечләр ачыклаганча, тешләү Татарстан башкаласында түгел, ә Сочига сәфәр вакытында булган. </p> <p> </p> <p> Кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек буенча федераль хезмәтнең ТР буенча идарәсе җитәкчесе урынбасары Любовь Авдонина сүзләренә караганда, инцидентларның күбесе бакча-дача участокларына чыгу, хуҗалык территорияләрендә булу яки йорт хайваннарын йөртү белән бәйле. </p> <p> </p> <p> Төбәктә талпаннарның активлык сезоны гадәттәгечә апрельдән октябрьгә кадәр дәвам итә. Паразитларның иң күп саны яз ахырында күзәтелә, ә аларның агрессивлыгының иң югары ноктасы май һәм июнь башына туры килә. Хәзер һава шартлары бөҗәкләрнең массакүләм таралуына булышлык итми, шуңа күрә алар нигездә кар ачылган урыннарда очрый. </p> <p> </p> <p> Татарстан Сәламәтлек саклау министрлыгының штаттан тыш баш эпидемиологы Дмитрий Лопушов талпаннарның куркыныч чирләрне, шул исәптән талпан энцефалитын һәм боррелиозны таратучы булуын искәртте. </p> <p> </p> <p> Паразит табылган очракта табиблар мөмкин кадәр тизрәк якындагы медицина учреждениесенә белгечләргә мөрәҗәгать итәргә киңәш итә. Әгәр мөмкин түгел икән, талпанны эскәк яки нык җеп ярдәмендә, берничә тапкыр әйләндереп, мөстәкыйль рәвештә чыгарырга кирәк. Тешләгән урынны антисептик белән эшкәртергә, ә талпанның үзен савытка салып сакларга һәм 72 сәгать эчендә инфекцияләр булу-булмавын тикшерү өчен лабораториягә тапшырырга кирәк. </p> <p> </p> <p> Табигатьтә озак вакыт ял итәргә планлаштыручылар өчен экспертлар алдан ук талпан чыгару җайланмалары сатып алырга киңәш итә. </p> <p> </p> <p> Белгечләр ассызыклаганча, суыру процессы еш кына паразит төкерегендәге авыртуны баса торган матдәләр аркасында сизелмичә уза. Шуңа күрә табигатьтә йөреп кергәннән соң киемнәрне һәм тәнне карарга кирәк: еш кына талпанны тирегә кадалганчы ук күрергә һәм вакытында алырга була. </p> <p> </p> <p> Талпан энцефалитына каршы прививка төп саклану чарасы булып тора. Агымдагы елда Татарстанда 6 мең 427 кешегә прививка ясату планлаштырыла, хәзерге вакытта план 10% ка үтәлгән. Вакцинация курсы өч этаптан тора: беренче прививка, икенчесе бераз интервал узгач һәм өченчесе икенчесеннән соң берничә ай узгач. Тулы курс иммунитет формалаштыра, ул 3-5 ел дәвамында саклана. </p> <p> </p> <p> Дмитрий Лопушов билгеләп үткәнчә, иммунитет вакцинаның ике дозасын керткәннән соң ук формалаша башлый, әмма тулысынча саклану өчен өч-дүрт атна вакыт кирәк. Шуңа күрә вакцинацияне алдан, потенциаль куркыныч районнарга барганчы төгәлләргә киңәш ителә. Беренче чиратта прививка озак вакыт табигатьтә эшли торган кешеләргә кирәк: урманчыларга, аграрийларга, төзүчеләргә, коткаручыларга, аучыларга, шулай ук кыр практикалары узучы студентларга. Риск төркемендә шулай ук туристлар, дачада яшәүчеләр һәм балыкчылар да бар. </p> <p> </p> <p> Шул ук вакытта белгечләр хәтта вакцинация дә өстәмә саклау чаралары кирәклеген кире какмый дип ассызыклый. Төрле төбәкләрдә әллә ничаклы инфекцияләр йоктырырга сәләтле талпаннар яши, шуңа күрә риск саклана. </p> <p> </p> <p> Репеллентлар куллану профилактиканың төп чараларының берсе булып кала. Белгечләр аларны, инструкцияләрне төгәл үтәп, урманнарда, паркларда һәм башка табигый территорияләрдә булганда кулланырга киңәш итә. Бер төрле чаралар тирегә сылау өчен булса, икенчеләре кием эшкәртү өчен генә каралган. Моннан тыш, саклагыч препаратларны сайлаганда сертификация булуга һәм төргәктә талпаннарның нинди төрләренә каршы көрәштә булышуына игътибар итәргә киңәш итәләр. </p> <p> </p> <p> Моннан тыш, матбугат конференциясендә табигать аша килгән башка чирләр белән бәйле вәзгыятькә дә тукталдылар. Кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек буенча федераль хезмәтнең ТР буенча идарәсе мәгълүматлары буенча, 2026 елның беренче өч аенда республикада тычкан бизгәге буларак билгеле бөер синдромлы  геморрагик бизгәкнең 57 очрагы теркәлгән. Любовь Авдонина билгеләп үткәнчә, әлеге күрсәткеч узган елның шул ук чоры мәгълүматлары белән чагыштырырлык, бу авырулар санының кискен артмавын күрсәтә. </p> <p> </p> <p> Шул ук вакытта эпидемиологлар сакланучы рискларга игътибар итә. Узган кышның кар катламы тычкансыман кимерүчеләргә – инфекцияне төп таратучыларга кышлау өчен уңай шартлар тудырган. Шуңа бәйле рәвештә белгечләр бакча-дача участокларына яңа гына аяк басканда саклык чараларын үтәргә: шәхси саклау чараларын кулланырга, биналарны юеш чүпрәк белән юып чыгарга һәм кирәк булганда дератизация башкарырга киңәш итә. </p>

2026-03-31T16:41:07+0300