Фото: Марат Мөгыйнов
«ПЖКХ» ИК генераль директоры Евгений Чекашов Татарстанда калдыклар белән эш итү системасын тамырдан үзгәртергә тәкъдим итте. Казан шәһәре Думасының хисап сессиясендә чыгыш ясап, ул төбәктә йомык цикллы икътисад үсеше өчен нигез булачак махсуслаштырылган экологик технопарклар төзү инициативасы белән чыкты.
Проектның мөһимлеге калдыкларның кискен үсеш темпларына бәйле: узган ел нәтиҗәләре буенча Казанда гына да аларның күләме 8 млн кубометрга җиткән, ел саен 10% ка арта.
Докладчы билгеләп үткәнчә, мондый чүп күләме шәһәрнең Вахитов һәм Мәскәү районнарын ярты метрлы катлам белән капларга җитәр иде. Шул ук вакытта гамәлдәге мәйданчыкларның ресурсы беткән диярлек.
Бүгенге көндә төбәк операторы җаваплылыгы зонасында 10 полигон ябылган инде, якындагы ике елда тагын дүртесе тулачак. Хәтта хәзерге «Восточный» Казан полигоны да агымдагы йөкләнеш вакытында 2027 ел ахырына икенче карта чиген бетерәчәк. Докладчы ассызыклаганча, Казаннан тыш, бу полигонга күрше төбәкләрдән: Яшел Үзән, Питрәч һәм Лаеш районнарыннан шактый күләмдә калдыклар чыгарыла.
Шәһәр администрациясенең яңа участокны проектлауга юнәлдерелгән тырышлыгына карамастан («өченче карта»), ул өч елга якын хезмәт итәчәк. Шуңа күрә гамәлдәге полигоннарны киңәйтү вәзгыятьне тулысынча хәл итми. Шунысы ачык: калдыкларны урнаштыруга хәзерге ысул искергән һәм нәтиҗәле түгел.
Евгений Чекашов фикеренчә, чүплекләрне чиксез киңәйтү стратегиясе нәтиҗәле түгел, шуңа күрә республикага кластерлы ысул кирәк. Экологик технопаркның тәкъдим ителгән проекты икенчел чимал эшкәртүче компанияләр өчен әзер инженерлык инфраструктурасы һәм ташламалы шартлары булган мәйданчыклар булдыруны күздә тота. Тулы инициатива заводлар төзүне генә түгел, ә дәүләт ярдәме чаралары системасын да үз эченә ала: салым ташламалары, җиһазлар сатып алуга субсидияләр һәм гарантияле сатуны тәэмин итү өчен эшкәртелгән материаллардан товарларны мәҗбүри дәүләт сатып алуларын кертү.
Моннан тыш, концепция бизнес һәм фәннең тыгыз бәйләнешен күздә тота. Технопарклар территориясендә утильләштерүнең яңа технологияләрен эшләү өчен тикшеренү үзәкләре ачу планлаштырыла. Бу проектны гамәлгә ашыру Татарстанга чүп җыюның искергән тәҗрибәсеннән читкә китеп, төбәк халкы өчен экологик куркынычларны киметеп, тулы цикллы икътисад төзергә мөмкинлек бирәчәк.
«Безнең агымдагы бурыч – системалы күчү өчен нигез булдыру. Полигон бары тик чыннан да эшкәртеп булмый торган калдыклар өчен соңгы урын булып калырга тиеш. Ә калдыкларның төп күләме кыйммәтле продукциягә әверелергә тиеш. Бу чын тормыш сыйфаты», – дип билгеләде Евгений Чекашов.