В целях анализа посещаемости и улучшения работы портала мы используем сервис «Яндекс.Метрика». Оставаясь на нашем портале, Вы выражаете свое согласие на обработку Ваших данных указанным сервисом.
Яңалыклар
22.02.2026, 11:17
«Хулиганнар беренче булып сакка баса»: сугыш хәрәкәтләре ветераны Линар Җамалетдинов тарихы
Фронт көннәре, авыр яралану һәм тылдагы ярдәм турында ачыктан-ачык сөйләү
Ватанны саклаучылар көне – эш белән илгә тугрылыкны исбатлаучылар бәйрәме алдыннан, – KZN.RU порталы хәбәрчесе сугыш хәрәкәтләре ветераны Линар Җамалетдинов белән очрашты. Сугышчы җилкәсендә ике ел МХО зонасында һәм дистәләгән катлаулы бурычлар: Бахмут хәрабәләреннән алып Херсон баскычларына кадәр. Бүген Линар Ватанга волонтер сыйфатында хезмәт итүен дәвам итә: ул гуманитар йөкләр логистикасын төзи һәм яшьләрне ныклыкка өйрәтә, хәтта фронттагы иң кырыс көннәрне дә шаяртып искә төшерә.
Фотоны Линар Җамалетдинов тәкъдим итте
Әзерләнергә бары тик ярты көн
Әзерләнергә бары тик ярты көн
Махсус хәрби операция зонасына бару турында сүз чыккач, Линар шунда ук җавап бирә:
– Бер тәүлек.
Аннары, бер генә секундка уйланып, үзен-үзе төзәтә:
– Хәтта азрак та. Ярты көн.
Линар алгы сызыкка 2023 ел башында киткән. Икеләнүләр булмаган: торган, җыенган, киткән. Туганнары аның сайлавын тыныч кабул иткән – Линар карар кыла икән, кире ышандыруның файдасыз икәнен беләләр. Үзенең кыюлыгын ул гади – үзенчәлекле «хулиганлык» холкы белән аңлата.
Линар елмаеп үзен тынычлыкны бозучы дип атый һәм нәкъ менә шундый кешеләр еш кына иреклеләрнең беренче сафларында була дип саный. «Мин үз мәктәбемдә соңгы хулиган идем дип әйтергә мөмкин. Һәм, тормыш күрсәткәнчә, нәкъ менә шундый егетләр Ватанны саклауга барысыннан да алда чыгалар», – дип искә ала Линар Җамалетдинов.
Аның өчен бу күрсәтмә батырлык һәм мактанучанлык кына түгел, ә тарихи мөһимлек. Ул катлаулы характер артында еш кына кискен вакытта кирәкле эчке көч яшеренгәненә ышана. «Без яшь чакта ничек кенә хулиганлык кылмасак та, тарих – гадел нәрсә. Әгәр Сталин, Дзержинский, Рокоссовский яки Жуковны искә төшерсәк – асылда, алар барысы да яшь чагында гади булмаган, холыклы кешеләр булган. Ләкин нәкъ менә шундый кешеләр кирәк вакытта үз өстенә җаваплылык ала».
Бүген Линар Җамалетдинов сугышларда чыныккан эчке чыдамлык фронтта исән калырга гына түгел, ә мохтаҗларга ярдәм итеп, тылда иҗади тормыш корырга да ярдәм итә, дип исбатлый.
МХОгә киткәнче, Линар Җамалетдинов җирләү хезмәтендә эшләгән. Аның көндәлек тормышы сәфәрләрдән, үлгәннәрне хушлашуга әзерләүдән һәм матәм тантаналарын оештырудан гыйбарәт булган. «Безгә кешеләр «үлем фәрештәләренә» караган кебек карадылар», – ди ул.
Линар өчен бу – бары тик эш, һәм аны лаеклы башкарырга кирәк булган. Әмма әлеге тәҗрибә фронтта көтмәгәндә кирәк булган: башкаларның коты алынган урыннарда Линар акылын саклап калган, сугышчан бурычларны авыр, куркыныч, шулай да «эш» итеп кабул иткән. Шул ук вакытта ветеран намуслы: паникага бирелмәү курку булмау дигән сүз түгел.
«Һәрвакытта да куркыныч, ышаныгыз. Берәрсе: «Мин курыкмыйм», – дисә, ул ялганлый. Өстәвенә, анда икенче тапкыр бару тагын да авыррак. Беренче тапкыр син чынбарлыкны аңлап бетермичә, билгесезлеккә барасың. Ә икенчесендә – кая барганыңны аңлыйсың. Ләкин бу аңлы сайлау», – дип сөйләде Линар.
Сугышның аның дөньясын ничек үзгәртүе турында сөйләгәндә, ветеран уйга кала: «Эчтән мин башка кешегә әйләндем. Мөгаен, мин тормышны бәяләп бетермәгәнмендер һәм шул ук вакытта бернәрсә дә тормавын аңлаганмындыр. Менә шундый каршылык».
Командир беренче бара
2023 елның августында Линар Оборона министрлыгы белән контракт имзалаган һәм аерым барлау төркемен җитәкләгән. Командир вазифасы – өстенлек түгел, ә җаваплылыкның авыр йөге. Линар принцибы гади: кешеләрдән үзең эшләмәгәнне таләп итеп булмый.
«Без һәрвакыт хәрби биремнәргә бергә йөрдек, мин беренче бардым. Чөнки куркыныч җирләрдә мин егетләремә караганда яхшырак эшләячәкмен. Шәхси төркемне сакларга кирәк. Чын командир рация артында утырмый, ул һәрвакыт алда, үз кешеләре янында. Безне шулай өйрәттеләр», – дип кырт кисте Линар.
Үзенең яралануы турында ветеран башта шаярта – ул вакыйгаларны ирониясез искә төшереп булмый, ди. Юмор – аның битлеге. Ләкин аннары тавышы үзгәрә, корылана.
«Бу Ватан алдында бурычны үтәгәндә булды», – дип искә ала Линар. Аның төркемен максатчан рәвештә дошман пилотсыз очкычы күзәткән. Дошман, кирәкле вакытны көтеп, урынга артиллерия җибәргән.
«Егетләребез пилотсыз очкычны бәреп төшерделәр, флеш-картасын чыгардылар. Ә анда – безнең бөтен хәрәкәтләребез», – дип искә ала ул.
Көчле ут астында Линар үз төркемен һөҗүм астыннан чыгара алган. Барысы да исән калган, ләкин командир үзе бик каты яраланган. Табиблар аның аягын саклап кала алганнар.
Күрсәткән батырлыгы өчен Линар Җамалетдинов Батырлык ордены һәм «Батырлык өчен» медале белән бүләкләнде. Аның җилкәләре артында – ике ел рәттән кайнар нокталарда: Бахмуттан Херсон өлкәсенә кадәр. Бүген ул көннәрне бары тик җиңелчә аксау һәм моның ни өчен булганын төгәл аңлау гына хәтерләтә.
«Махсус операциянең чын катнашучылары – волонтерлар»
Фронттагы көннәрдән соң озак һәм хәлдән тайдыргыч тернәкләнү юлы бара: айлар буе тернәкләнү һәм аягына 38 операция. Ләкин авыр яралану Линарны үз эченә бикләнергә мәҗбүр итмәде. Киресенчә, вакыт узу белән ул үз тәҗрибәсен һәм көчен алгы сызыктан тыш куллану ысулын тапкан.
Хәтта авыр яраланганнан соң терелгәндә дә ул читтә калырга теләмәгән һәм файдалы булу мөмкинлеген эзләгән. Хәрби госпитальдә, коляскада йөргәндә, «Тормышны кадерлибез» Автоном коммерцияле булмаган хәйрия оешмасы җитәкчесенә үзе шалтыраткан һәм ярдәм тәкъдим иткән. Кырык минутка якын алар волонтерлык хәрәкәте эше турында фикер алышканнар, өземтәдән соң шәхсән үзе дә кушылачагы турында килешкәннәр.
Волонтерлык хәрәкәте кайчандыр сугышчыга һәм аның бүлекчәсенә ярдәм иткән.
«Беренче тапкыр мин аларга чираттагы юлга чыгар алдыннан мөрәҗәгать иттем. Ялга кайтып, ике атна ял иттем һәм яңадан контрактка җыендым. Отряд егетенә шалтыраттым, аптечкаларны кайда җыярга дип сорадым. Ул мине «Тормышны кадерлибез» фондының тегү цехына җибәрде. Ул чагында без хәтта таныш та түгел идек, миңа бары кирәкле әйберләрне генә бирделәр, һәм мин киттем. Аннары командировкадан хатыныма шалтыратам: «Әйдә тагын шул фондка мөрәҗәгать итик, егетләр бөтенләй буш». Ул барып кайтты, берничә капчык кирәк-ярак алды һәм безгә алып килде. Ә өченче тапкыр мин яраланганнан соң элемтәгә кердек. Мин ул вакытка фонд элемтәләрен югалттым, хезмәттәшләр аша «Бәхетле» атамалы кешенең номерын эзләргә туры килде. Шалтыратып сорадым: «Бу күпме торачак?» - дип. Барлык хезмәт өчен дә түләнергә тиеш бит. Ә миңа: «Һич тә алай түгел», – дип җавап бирде. Килдем, алдым», – дип сөйләде Линар.
Бер атнадан соң ветеран яңадан фонд цехына кереп чыккан. Оешма җитәкчесе: «Нәрсә эшлисең? Ярдәм итү теләге бармы?». Ул вакытта инвалид коляскасында йөргән Линар уйлап та тормыйча: «Бар», – дип җавап биргән.
Бүгенге көндә Линар оештыру мәсьәләләре өчен җавап бирә, ярдәм фронтка адресатларга барып җитсен өчен, ә волонтерлар акланмаган куркынычка дучар ителмәсен өчен, логистика һәм маршрутлар иминлеге белән шөгыльләнә.
«Дөресен генә әйткәндә, махсус операциянең чын катнашучылары – волонтерлар. Госпитальләрдә нәкъ менә алар янәшә. Әмма ни өчендер бу статус безгә, контрактчыларга беркетелгән, ә алар артыннан – юк. Хәер, элек аерма ачык иде: сугыш хәрәкәтләрендә катнашучы һәм ветеран. Минем өчен бүген катнашучылар – алар», – дип ышана Линар. – Бу хатын-кызлар һәм кызлар, гаиләләрен һәм балаларын өйдә калдырып, тылга киләләр. Мин госпитальдә ятканыбызны хәтерлим, кыймылдый алмыйча. Ә алар килделәр дә, безне юдылар, ярдәм иттеләр. Җирәнмәделәр. Бу бик авыр хезмәт. Шуңа күрә мин волонтерлар – чын ватанпәрвәрләр дип әйтәм. Без боерыкны гына үтибез, ә ватанпәрвәрләр – халык».
«Минем өчен Ватанны саклаучылар көне – ул хәтер турында»
Линар үзен геройлар рәтенә кертергә ашыкмый – һәм бу чытлыклык яки ялган тыйнаклык түгел. Аның карашы буенча, бу исем башка кешеләргә – Бөек Ватан сугышы фронтларына килгән уналты яшьлек малайларга беркетелгән.
«Миннән нинди саклаучы чыксын инде. Бу исемне үземә ничек тагарга да белмим. Балачактан ук саклаучылар – Икенче бөтендөнья сугышы ветераннары кебек тоелды. Менә күз алдыгызга китерегез: егеткә уналты яшь, аның ике Кызыл Йолдыз ордены һәм өч «Батырлык өчен» медале бар. Ул үзе фронтка киткән. Ә миңа утыз биш. Эш хәтта бүләкләүдә дә түгел. Әгәр безне бер-беребезгә каршы куйсаң, мин аңа нәрсә әйтермен? Кайсыбыз күбрәк күрде, кайсыбыз күбрәк кичерде? Шуңа күрә минем өчен чын саклаучылар – алар».
Линар өчен 23 февраль бәйрәменең мәгънәсе тантаналы чыгышларда түгел, ә дәвамчанлыкны саклауда. Ул тыныч күк – ул чынбарлык түгел, ә кирәк вакытта үз эшен эшләргә киткән кешеләрнең ныклыгы нәтиҗәсе икәнлегенә ышана.
«Бу көн – Хәтер көне Киләсе буын бөтен нәрсәнең нинди бәягә эләгүен, кешеләрнең нәрсә аша узуын һәм безнең халыкның ахыргача ничек торуын онытмасын өчен. Тарихны онытсалар, димәк, барысы да юкка булган», – дип йомгаклады Линар Җамалетдинов.
Шулай ук укыгыз
-
22.12.2025, 13:07 -
10.12.2025, 11:09 -
07.11.2025, 14:47 -
01.09.2025, 13:24